Üç cesur film

Geçen ay yaptığım ‘2011’in en iyi 25 yabancı filmi’ listesinde üst sıralarda kendilerine yer bulan “Mutlu Azınlık”, “Üç” ve “Yeryüzündeki Son Aşk”ın DVD’leri raflara girdi. Üç eser için de David Mackenzie, Tom Tykwer ve Antony Cordier’nin ‘cüretkar’ sulardan bulduğu özgün yolları aralamaya yarayan ‘sinemanın sınırlarını zorlama’ sevdalıları diyebiliriz.

Sinemada ‘cinsellik’ meselesine yaklaşmak ayrı bir zeka ve çalışma gerektirir. Zira bunu yaparken bizdeki gibi karton bir tonlama yaratmanız ya da mizansen boşluğuna düşmeniz mümkündür. Ancak sinema tarihine bakınca bu konuda en aktif ve alkışlanası ülkenin Fransa ve İspanya olduğu görülür. Günümüzde ise David Mackenzie, John Curran, Gregg Araki, Bigas Luna gibi yönetmenlerin varlığıyla bir ‘inceleme haritası’ oluşmuş durumda.

Sinemanın sınırlarını zorlamayı kafaya takmış

“Mutlu Azınlık” (“Happy Few”, 2010) ve “Yeryüzündeki Son Aşk” (“Perfect Sense”, 2011) da ‘cinsellik’e yaklaşımları nazarında ‘ülke’ ve ‘yönetmen’ tabanıyla şaşırtmayan iki eser. 2005’de “Soğuk Duş” (“Douches Froides”) ile ‘üçlü ilişki filmi’ alanında bir yapıta imza atan Antony Cordier’nin Üçüncü Fransız Yeni Dalgası’nın içindeki duruşu net. Korku, dehşet ve kandan ziyade erotizm, tutku ve seks temalarıyla seyircisini oluşturmak istiyor kendisi.

Adı geçen film de zaten “Bob & Carol & Ted & Alice” (1969) gibi örneklerini gördüğümüz ‘eş değiştirme’ meselesini ‘ilişki filmleri’ üzerinden canlandıran bir sinema ürünü. Doğallığı, sakilliği ve oyuncularının becerisiyle özel ilgiyi hak ederken, cesaretiyle de bunun üzerine koyuyor. “Mutlu Azınlık”, ‘esas hayatımızda mutlu muyuz yoksa bir cinsel fantezi mi istiyoruz?’ sorusunu cüretkarca ele alan, cinsel hayat konulu bir film. Aşk filmlerinin çok uzağında bir düşüncenin izinde giderken amacına da ulaşıyor. Adeta perdede görmediğimiz şeyleri bize gösterirken sinemanın sınırlarını zorlama hedefini tutturuyor.

Günümüzün Antonioni’sinin kıyamet itirafları

David Mackenzie ise “Tutku Nehri” (“Young Adam”, 2003), “Tutku Çemberi” (“Asylum”, 2005) gibi yasak ilişki filmlerinden bildiğimiz auteurleşmiş bir İngiliz yönetmen. Onun son eseri “Yeryüzündeki Son Aşk”ta fazlaca ‘kıyamet öncesi duyuların yitmesi’ üzerine gitmesi hem ilginç hem de sevindirici. Koklamanın, duymanın, görmenin ve daha nice ‘eski model iletişim yolu’nun rafa kalkmasını ele alan bir ‘what if’ mizanseni kurmak ise esas odak noktasına dönüşmüş. Yönetmenin çok sevdiği ‘cinsellik’ teması bu omurganın içinde ‘dokunma’ ve ‘aşk’ı kullanarak ‘salgın bazlı kıyamet’in ana malzemesi olarak işlev vermiş.

Her türlü duyunun yittiği bir ortamda tek kurtuluşun seks olduğu gerçeğinin üzerine basarken, ‘onu yapmak için hiçbir şeye ihtiyaç yok’ demeye getiriyor Mackenzie filmiyle. Ancak sözde ‘aşk’ içeren seks sahnelerindeki iletişimsizlik duygusuyla da daha çok Eva Green-Ewan McGregor arasındaki çıplaklıktan söz edilebilir. Günümüz sinemasının Antonioni’si kıvamında bir yönetmenin bilimkurgu modelinde itirafları olarak anılabilir bu eser. “Mutlu Azınlık”ın ‘erotizmde sınırları zorlama’ anlayışını melez tür omurgasıyla gerçekleştirirken, ‘çıplak’lık gibi aslında alışık olduğumuz bir şeyi estetize edip soyutlaştırmasıyla iz bırakıyor.

İletişimsizliğin ana sebebi ne?

“Üç” ise daha çok ‘iddialaşma’ hevesinde bir yasak ilişki filmi parodisi kıvamında. Tom Tykwer’in ‘evli bir çiftin üyelerinden birini eşcinsel,diğerini heteroseksüel yasak ilişkiye sokalım’ görüşlü Gregg Araki eserlerini hatırlatan yapıtı bu açıdan dikkat çekiyor. Sinemaskopta gövde gösterisi yapan beyaz tonlu yapısıyla Alman sinemasının bu konudaki cesaretini ve iletişimsizlik temasına yaklaşımını vurgulama peşinde.

Fazlasıyla da bu iddialaşma ve her cinsel tercihi yapana girmesine istinaden açtığı metinlerle ‘oyalayıcı bir güç’ aşılamış. Erotizm açısından da bir hayli cüretkar hale gelmesi aslında “Mutlu Azınlık”la yarışmasına yol açıyor “Üç”ün.

Nihayetinde üç eser de cinsellikten farklı formüller çıkartma peşinde. Bu konuda en başarılı deneme; evrensel bir temayı ve sorunu ele alırken iletişimsizliği ‘kıyamet korkusu’ üzerinden masaya yatıran “Yeryüzündeki Son Aşk”a ait. Ama zaten bu ‘seks’in ‘aşk’ın önüne geçtiği sevgilizlik meselesi, hepsinde bir şekilde ‘günümüzün ilişkilerinin ana sorunu’ olarak canlandırılıyor.

“Pina” ve “Suikast” da var

Modern dansın Andy Warhol’u olarak anılabilecek Pina Bausch’un üç boyutlu dans belgeselini izlemek bir hayli ilginç. Entelektüel kimliği ile tanıdığımız Wim Wenders’in “Pina”sı bu konuda bir ‘uygarlaşma eleştirisi yapan dans koreografileri gösterisi’ salgılarken seyircisinden de aktif olmasını vaat ediyor. Bu eseri izlerken belgesel olduğuna bile inanamadan kendinizi sahnenin orta yerinde hissederseniz şaşırmayın! Ancak “Pina”nın üç boyutlu değil de normal versiyonunun DVD’sinin çıktığını not olarak düşelim.

Robert Redford’un Abraham Lincoln suikastinin arkasındaki ‘masum’ları ele alan mahkeme filmi “Suikast” (“The Conspirator”, 2010) ise oyunculukları ve zeminiyle dikkat çekti. Robin Wright’tan Kevin Kline’a uzanan çerçevede gerçek bir performans resitaliyle perdeyi esir alan yapıtın, adalet sistemi eleştirisi ve kadın kimliğine yapılanlarla ilgili dikkat çekici bir alegori aşıladığı şüphe götürmez bir gerçek. Kuşkusuz söylemiyle ve politik damarıyla geçen yılın en kayda değer eserlerinden biriydi bu.

Kerem Akça’nın Önerdiği 15 DVD:

1-Bunraku

2-Yeryüzündeki Son Aşk (Perfect Sense)

3-Mutlu Azınlık (Happy Few)

4-Bir Zamanlar Anadolu’da

5-I Love You Philip Morris

6-Üç (Drei)

7-İmkansızın Şarkısı (Norwegian Wood)

8-Kar Beyaz

9-Pina

10-Aşkın Halleri (Beginners)

11-Suikast (The Conspirator)

12-Agora

13-Aşk ve Küller (Blue Valentine)

14-Köpekler (Straw Dogs) (2011)

15-Son Durak 5 (Final Destination 5)


Habertürk

Anlaşmalı Evlilik Sitesi - Evlilik fırsatı ayağınıza geldi - TIKLA KAYIT OL - TIKLA EVLEN