Portekiz'in Kölesi Mozambik

Kasım 2011’de Mozambik’e yaptığım seyahatten önce o ülke ile alakalı değişik kaynakları gözden geçirdim. Mozambik’in tarihine baktım ve gördüm ki 16. yüzyılın başlarında Mozambik’e gelen Portekizliler, o ülkenin bütün kaynaklarını sömürmüşler, orayı sömürge ülkesi haline getirmişlerdir.

Portekizliler'in Doğu Afrika'da en önemli geçim kaynağı, 19. yüzyılın ortalarına doğru yasaklanıncaya kadar köle ticareti ve diğer Avrupa ülkelerinin sömürgelerine belli bir ücret karşılığında yerli insan sevki oldu.

Portekizliler köle ticaretini asırlarca Mozambik adası üzerinden yaptılar. Sömürge idaresi, 16-19. yüzyıllar arasında Mozambik'ten dünyanın çeşitli bölgelerine gerçekleştirdiği köle ticareti sayesinde altın çağını yaşadı.

1814 yılına kadar Mozambik adası köle ticareti için en önemli liman iken buranın yerini önce Quelimane, ardından İnhambane ve Ibo limanları aldı. 19. yüzyılın ilk yarısında 400.000 Mozambikli Portekizliler tarafından köleleştirilip başka yerlere gönderildi.

Fransa 1848'de köle ticaretine sınırlama getirdiyse de kaçak köle ticareti devam etti. 1854 yılından itibaren Portekiz, Mozambik içinde çalıştırılmasına izin verdiği veya yurt dışına belli bir ücret karşılığında götürülmesine karşı çıkmadığı işçilere hür insan statüsü vererek düşük de olsa bir ücretlendirme yaptı. Ancak bu ücret ülkede aynı işi yapan Avrupalı işçilerin ücretine göre çok azdı.

1857'de Portekiz sömürge valisi Fransızlar'ın yürüttüğü kaçak köle ticaretini engellemeye çalışınca iki ülke arasında diplomatik kriz yaşandı. Fransa'nın 1859'da Doğu Afrika sahillerinden köle ticaretini kesin olarak yasaklamasıyla Mozambik'ten köle taşınması son buldu. Fransa 1881'de, Komor adalarından Mayotte ve Madagaskar'da ihtiyaç duyduğu iş gücü açığını Mozambik'ten sağlamak üzere Portekiz ile yeniden anlaştı. Mozambik adası ve Quelimane Uman'dan 1852'de başlayan ve 1902 yılına kadar aralıklarla devam eden bu süreçte 115.000 Mozambikli işçi Fransız sömürgelerine götürüldü. Ardından bu defa Güney Afrika ve Zimbabve'deki madenler için Mozambik'ten işçi talep edildi.

Portekiz, 1884-1883 yıllarında düzenlenen Berlin Konferansı sırasında bugünkü Mozambik Devleti'nin sınırları içinde kalan toprakları himayesine aldığını ilân etti. Bununla birlikte 20. yüzyıla gelindiğinde bile bütün ülkeyi kontrol etmekten uzaktı. Mozambik topraklarının önemli bir kısmının sömürgeleştirilmesi ancak 1924'te tamamlandı. Yaklaşık beş asırdır Mozambiklileri yurt dışına köle ve işçi olarak pazarlayan Portekiz, bu dönemde ülkedeki arazileri işletmek için Avrupa'dan göçmen getirmeye başladı. 1932'de 18.000 olan Avrupalı işçilerin sayısı 1960'ta 85.000'e ulaştı. Bölge 1951 yılında Portekiz'in deniz aşırı eyaleti ilân edildi.11
İslamiyet’te kölelik var diye tenkid eden batılı, kendi icraatına bakarak utanmalı ve yerin dibine girmeli değil midir? İslam insanları kölelikten kurtarmış, başta Portekiz olmak üzere batılı ülkeler, sömürge haline getirdikleri insanları bütün güçleriyle köleleştirmeye çalışmışlardır.

Bu husus, bu incelikleri anlayamayan nadanların dikkatine sunulur.
Mozambik’e gittiğim zaman da gördüm ki, hala bu köleliğin izleri vardır. Zenci ailelerin oğulları ve kızları, zengin ve beyaz ailelerin evlerinde aylık 10-20 dolar karşılığında hizmetçi olarak kullanılmaktadır. Eve giriş kapıları ayrı, tuvaletleri dışarıda, evde pişirdikleri yemeklerden yiyemez, kendi yemeklerini evlerinden getirir, evin diğer odalarına giremez. Hala köle muamelesi gören bu insanlar, o evin bütün işlerini her gün, bir ay görmeleri karşılığında ayda 10-20 dolar almaları ne kadar çirkin ve Portekizliler adına ne kadar utanç verici değil midir? İnsan fiilen köle olsa bundan daha rahat edeceğine inanıyorum.

Batının diğer bütün sömürdüğü ülkelerdeki şartlar, Mozambik’ten çok daha kötü…

İnşaallah oradaki hâlis, muhlis, gayretli, kardeşlerimizin, eğitim gayreti ve ticaret anlayışıyla bu dönem bitecek ve Mozambikli kardeşlerimiz gerçek manada hürriyetlerine kavuşacaklardır.

(*) ÜCRETSİZ HOSTİNG : 2 GB Hosting Web Alanı + 10 GB Bantwith + 5 Farklı Site Yayınla... Com Net Org - Com.tr Alan Adı Tescili (*) HABER SİTELERİNE VE KURUMSAL ŞİRKETLERE ÖZEL HOSTING - DEDICATED SERVER...

Yazarın Diğer Yazıları

1. Kutlu Zaman Dilimi Üç Aylar
2. Tehlikeli Kelimeler
3. Cuma Hutbesinde Dua Edilir mi?
4. Allah'ın kendisi için "ben" ve "biz" demesi...
5. Peygamber Efendimiz'in (S.A.S) Şeceresi
6. Peygamber Efendimiz'in (S.A.S) Nesebi
7. Risale-i Nur'un Sadeleştirilmesi
8. Hz. Musa ve Mucizeleri...
9. Kenz; Define, hazine, yeraltında saklı kalmış değerli eşya, para veya altın
10. Çanakkale Şühedası