Kıbrıs Harekâtı Sırasında Atina’da Neler Yaşandı?
Kıbrıs Harekâtı başladığında Atina'da neler yaşandı? Bir öğrencinin gözünden o günün anıları, cunta rejiminin çöküşü ve halkın yaşadığı panik…
Yerel Gündem 
Kıbrıs Harekâtı Sırasında Atina’da Neler Yaşandı?
ŞEHİTLER ÖLMEZ / ATİNA, YUNANİSTAN
Bir Öğrencinin Gözünden 20 Temmuz 1974’te Atina
Yıl 1974, Temmuz’un en sıcak günlerinden biri. Türkiye, Kıbrıs’ta garantörlük hakkına dayanarak harekât başlatırken, Yunanistan’da o an neler yaşandığını az kişi biliyor. Atina'da Yunanca öğrenmeye çalışan 19 yaşındaki bir Türk öğrencinin gözünden, o tarihi günün saat saat tanıklığı dikkat çekici detaylar barındırıyor.
Stelyo Berberakis’in kaleme aldığı anılara göre, sıcaklık 39 dereceyken, öğle saatlerinde İngiliz diplomatlar kendisine “Seninkiler adaya çıktı” diyerek haberi ilk veren kişiler olmuş. O anda Atina sokaklarında henüz bir panik yoktu.
“Türk Askerleri Adaya Çıktı, Savaş Başlıyor”
Saat 15:00'e geldiğinde Atina radyolarında marşlar çalmaya ve “Türk askerleri Kıbrıs’a çıktı, savaş başlıyor” anonsları yapılmaya başlandı. Yunan halkı hızla marketlere akın etti. Raflar yağmalanırken, 2. Dünya Savaşı ve iç savaş yıllarının kıtlık anıları zihinlerde yeniden canlandı.
Berberakis ve ablası Sofia da sadece iki paket makarna bulabildiler. Ankara’daki ailelerine ulaşmaya çalıştıklarında uluslararası hatlar çökmüş durumdaydı. Ancak üç saat sonra konuşabildiler ve her iki taraf da birbirine “Evden çıkmayın, sakin olun” mesajı verdi.
Sokaklar Karıştı, Cunta Savaşa Hazırlandı
Atina’da caddeler panik içindeydi. Yunanistan hâlâ 1967’de yönetime el koyan cunta rejimi tarafından yönetiliyordu. Beş gün önce, 15 Temmuz’da Kıbrıs’ta darbe yapılmış; Makarios devrilmişti. Cunta yönetimi seferberlik ilan etmişti.
Ancak Yunan gençliği savaşa karşıydı. "Kimin için, ne için savaşacağız? Kahrolsun cunta" sloganları atan öğrenciler, bir yandan zorla Meriç sınırına gönderiliyordu. Aynı günlerde Türkiye'nin batısında da benzer bir tedirginlik hakimdi; Bodrum gibi sahil kentlerinde halk bölgeyi terk etmeye başlamıştı.
Karamanlis'in Dönüşü: Cunta Yıkılıyor
Kıbrıs Harekâtı’nın başlamasından sonra Yunanistan’daki askeri cunta geri adım atmak zorunda kaldı. Sürgünde bulunan siyasetçi Konstantin Karamanlis Paris’ten davet edilerek Atina’ya getirildi. Uçağın inmesiyle binlerce cunta karşıtı halk sokaklara döküldü ve yönetim el değiştirdi.
Karamanlis’in yemin töreni, sadece siyasi bir dönüşü değil, aynı zamanda bir dönemin sonunu simgeliyordu. Ancak savaşın yıkıcı etkileri hemen son bulmadı.
Harekât Sırasında Dost Düşman Karıştı: Trajik Hatalar
Yunanistan, Kıbrıs’a iki askeri uçak dolusu komando gönderdi. Ancak Rum kuvvetleri bu uçakları Türk saldırısı sanarak ateş açtı ve uçakları düşürdü. Öte yandan bir Türk savaş uçağı da yanlışlıkla TSK'ya ait Kocatepe gemisini Yunan gemisi sanarak batırdı.
Bu acı hatalar, savaşın ne kadar kaotik ve koordinasyon dışı sürdüğünün trajik örnekleriydi. Kıbrıs sorununun diplomatik çözümü için başlatılan müzakereler ise 50 yıl geçmesine rağmen hâlâ sonuçlanmış değil.
Kıbrıs Barış Harekâtı: Tarihi Değiştiren Gün
20 Temmuz 1974, sadece Kıbrıs’ın değil, Yunanistan’ın ve Türkiye’nin tarihini derinden etkileyen bir gün oldu. Yunanistan’da cunta rejimi yıkılırken, Türkiye için de askeri ve diplomatik alanda uzun yıllar sürecek bir sürecin kapısı aralanmıştı.
Bugün hâlâ süregelen müzakereler ve adanın ikiye bölünmüş yapısı, o günün uzantısı olarak varlığını sürdürüyor.
Etiketler:
#Kıbrıs #Atina #1974 #Yunanistan #Cunta #Karamanlis #Kocatepe #BarışHarekâtı
Asker Vurulunca Değil, Unutulunca Ölür!
www.sehitlerolmez.com
Kaynak: Stelyo Berberakis / BBC TÜRKÇE
