TBMM’de 58,8 Milyon Dolarlık Borç Affı: Stratejik Açılım mı, Yanlış Zaman mı?
TBMM Dışişleri Komisyonu, Kırgızistan’ın Türkiye’ye olan 58,8 milyon dolarlık borcunu affeden anlaşmayı onayladı. Karar, “stratejik ekonomik açılım” savunusuyla destek bulurken, “yanlış zamanlama” ve iç ekonomik koşullar gerekçesiyle eleştirildi.
Yerel Gündem 
TBMM’de 58,8 Milyon Dolarlık Borç Affı: Stratejik Açılım mı, Yanlış Zaman mı?
YEREL GÜNDEM / ANKARA, TÜRKİYE
Kararın Özeti ve Gündeme Gelişi
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu, yeni yasama yılının ilk toplantısında Kırgızistan’ın Türkiye’ye olan 58.847.926,08 ABD doları tutarındaki borcunun “Borç Silme Anlaşması” kapsamında affını onayladı. Komisyon oturumuna başkanlık eden Fuat Oktay’ın açılış konuşması sonrası, Dışişleri Bakan Yardımcısı Berris Ekinci kanun teklifinin teknik içeriğini sundu. Resmi kalkınma yardımı çerçevesinde “çevre ve yeşil ekonomi” odaklı projelerle ilişkilendirilen düzenleme, Komisyon’da tartışmalara yol açsa da çoğunluk desteğiyle kabul edildi.
“Emekliler Geçinemiyorken…”: İlk İtiraz ve Salondaki Sessizlik
Görüşmelerin basına açık bölümünde DEM Parti Mardin Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, “Emekliler 16 bin lira aylık alıp kira ödeyemezken bu borcu silme lüksümüz var mı?” sorusunu yöneltti. Salonda kısa süreli bir sessizlik yaşandı. Soru, tartışmayı ekonomik öncelikler ile dış politika hedefleri arasındaki denge eksenine taşıdı. Komisyon Başkanı Fuat Oktay, meselenin teknik kadar siyasi bir boyutu bulunduğunu vurgulayarak söz isteyen milletvekillerine yer verdi.
“Yatırım Çekiyor” Diyenler: Destek Veren Görüşler
CHP Düzce Milletvekili Talih Özcan, hibenin “proje odaklı” kurgulanmasını önemsediklerini belirtmekle birlikte, yurt dışı temaslarda bu tür adımların yatırım çektiğini gözlemlediğini dile getirdi. AKP kanadından Komisyon Başkanvekili Mustafa Canbey, Orta Asya’nın “yükselen değer” olduğuna işaret ederek iç sosyal politikalarla dış politikayı aynı terazide tartmanın hatalı olacağını savundu. Komisyon kâtibi AKP Gaziantep Milletvekili Derya Bakbak ise borcun büyük kısmının pandemi döneminde G-20 inisiyatifleri doğrultusunda zaten ertelendiğini, tahsil kabiliyetinin düştüğünü belirtti; buna karşılık kararla birlikte Kırgızistan’da ticaret hacminin kısa sürede 5 milyar dolara çıkarılabileceğini, Türk şirketlerinin de 7 milyar dolarlık enerji ve altyapı projelerinde rol üstlenebileceğini söyledi. Bu çerçevenin, “58,8 milyon dolarlık feragatten daha büyük ekonomik getiriler” hedeflediği savunuldu.
“Yanlış Zamanlama” Eleştirisi: İç Gündemle Kesişen Tartışma
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, “Emekliye ve asgari ücretliye zam yapılamayan bir tabloda borç affındaki rahatlık toplumda soru işareti yaratır” diyerek itiraz etti. Ayrıca, jestin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) başta olmak üzere bazı başlıklarda Türkiye’ye beklenen diplomatik karşılığı üretip üretmediği sorusunu gündeme taşıdı. AKP Elazığ Milletvekili Mahmut Rıdvan Nazırlı ise tartışmanın Komisyon gündemini dışına taşırılmaması gerektiğini savunarak, iç siyaset polemiklerinin burada yürütülmesinin sağlıklı olmadığını söyledi. Sözlü atışma kısa süreli tansiyon yükselmesine yol açsa da görüşmeler, Komisyon Başkanı Oktay’ın “dış politika ile iç siyaset başlıklarının karıştırılmaması” uyarısıyla sürdü.
Hukuki Çerçeve ve Uygulama Boyutu
Anlaşma, 5 Kasım 2024’te Bişkek’te imzalanan metne dayanıyor ve Kırgızistan’a yönelik resmi kalkınma yardımlarının çevre ve yeşil dönüşüm projeleriyle ilişkilendirilmesini öngörüyor. Kabul edilen düzenleme, borç-bakiye ilişkisini kapatırken, eşzamanlı olarak proje temelli iş birliklerine öncelik verilmesine imkân tanıyor. Böylelikle Türk Eximbank destekleri, kamu-özel ortaklık modelleri ve uluslararası fon kanalları üzerinden enerji, ulaştırma ve altyapı bileşenlerinde Türk şirketlerinin payının artırılması hedefleniyor.
Olası Etkiler: Ekonomik Açılım ve İmaj Yönetimi
Kararın kısa vadede bütçeye artı bir nakit giriş sağlamadığı açık. Ancak hükümet kanadı, “borç affı”nın bir “kapı açıcı” olduğunu ve pazar payı, müteahhitlik hacmi ile siyasi etkiyi büyüteceği tezini öne sürüyor. Eleştirenler ise zamanlamaya odaklanıyor: yüksek enflasyon, düşük alım gücü ve sabit gelirlilerin baskılandığı bir dönemde atılan bu adımın kamuoyunda meşruiyet sınavı vereceği vurgulanıyor. Son kertede Komisyon’daki oylama, Türkiye’nin Orta Asya’daki görünürlüğünü artırma motivasyonunun ağır bastığını gösterdi; teklif, Genel Kurul takvimine taşınmak üzere onaylandı.
Kaynak: Cumhuriyet
