İran'dan nükleer mesajı: Denetime hazırız ancak baskıya boyun eğmeyiz
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, devrim yıldönümünde yaptığı açıklamada nükleer denetimlere açık olduklarını ancak ABD'nin baskılarına direneceklerini söyledi.
Yerel Gündem 
Ahmet Taş | Yerel Gündem
TAHRAN, İRAN — İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İslam Devrimi’nin 47. yıl dönümü kutlamaları kapsamında Tahran’daki Azadi Meydanı’nda yaptığı konuşmada, ülkesinin nükleer programıyla ilgili "her türlü denetime" hazır olduğunu ancak ABD’nin dayatmalarına boyun eğmeyeceğini açıkladı.
Washington ile Tahran arasında Umman üzerinden yürütülen dolaylı görüşmelerin yeniden başladığı bir dönemde gelen bu mesaj, hem dış politikadaki gerilimi hem de ülke içindeki ekonomik huzursuzluğu dengeleme çabası olarak yorumlanıyor. Pezeşkiyan, Tahran'ın nükleer silah arayışında olmadığını vurgulayarak, "Bunu defalarca dile getirdik ve her türlü doğrulamaya hazırız" ifadelerini kullandı.
Trump'ın tehditleri ve diplomasi trafiği
Pezeşkiyan'ın açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu’ya ek bir uçak gemisi grubu gönderme imasında bulunduğu bir süreçte geldi. Trump'ın bu çıkışı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington ziyareti öncesine denk gelirken, Netanyahu'nun olası bir anlaşmada ABD’nin İran’a en katı şartları dayatmasını talep etmesi bekleniyor.
İran ile ABD arasındaki dolaylı görüşmelerin son turu geçen cuma günü Umman’ın başkenti Maskat’ta tamamlandı. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan bu görüşmeleri "ileri doğru atılmış bir adım" olarak nitelendirirken, İranlı güvenlik yetkilisi Ali Laricani’nin görüşmeler sonrası Katar’a geçtiği bildirildi.
UAEA ile kriz ve denetim sorunu
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), geçen haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük çatışma sonrasında Tahran’ın işbirliğini askıya alması nedeniyle ülkedeki nükleer faaliyetleri tam olarak denetleyemiyor. Ajans, İran'ın silah düzeyine yakın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının mevcut durumunu doğrulamakta zorlanıyor.
UAEA Başkanı Rafael Grossi, Eylül 2025’te denetimlerin yeniden başlaması için bir anlaşmaya varmış olsa da, BM yaptırımlarının devreye girmesiyle Tahran bu anlaşmayı durdurmuştu.
İç huzursuzluk ve kanlı protestolar
Yıl dönümü kutlamaları, İran genelinde ekonomik kriz ve hiperenflasyonun tetiklediği rejim karşıtı protestoların gölgesinde gerçekleşti. 28 Aralık 2025’te başlayan gösterilerde, insan hakları örgütlerinin iddialarına göre 6 bin ile 30 bin arasında kişi hayatını kaybetmiş olabilir.
Hükümetin sert müdahalesi ve bilgi akışını engellemesine rağmen, devrim kutlamalarının yapıldığı gece Tahran’da evlerden "Diktatöre ölüm" sloganlarının yükseldiği, gündüz ise meydanlarda "Amerika’ya ölüm" sloganlarının atıldığı görüldü. ABD yönetiminin, nükleer görüşmelerin sürmesi ve Tahran’ın sert müdahaleleri durdurma taahhüdü karşılığında protestolara doğrudan müdahil olmaktan kaçındığı belirtiliyor.
