MSC, SOCAR Terminal’in Yüzde 50’sine Talip: Ege’nin En Büyük Limanında Ortaklık Dönemi
MSC’nin liman kolu TIL, Aliağa’daki SOCAR Terminal’in yüzde 50’sini devralmak için Rekabet Kurulu’na başvurdu. Ortaklık; kapasite artışı, hat konsolidasyonu ve Aliağa’da rekabetin kızışmasıyla Türkiye konteyner pazarında MSC payını yüzde 20’nin üzerine taşıyabilir.
Yerel Gündem 
MSC, SOCAR Terminal’in Yüzde 50’sine Talip: Ege’nin En Büyük Limanında Ortaklık Dönemi
YEREL GÜNDEM / İZMİR, TÜRKİYE
Devir planı: Rekabet Kurulu’na başvuru yapıldı
Dünyanın en büyük konteyner hatlarından MSC’nin (Mediterranean Shipping Company) liman kolu Terminal Investment Limited (TIL), Aliağa’daki SOCAR Terminal’in hisselerinin yüzde 50’sini devralmak üzere süreci başlattı. Türkiye’de Tekirdağ’daki Asyaport’ta da ortak olan TIL’in yaptığı başvuruyla birlikte, Ege’nin en yüksek kapasiteli konteyner terminalinde Azeri–İtalyan ortaklığı dönemi için geri sayım başladı. Devir sonrası MSC grubunun Türkiye konteyner pazarındaki payının yüzde 20’nin üzerine çıkması bekleniyor.
Kapasite ve değerleme: Rakamlar ne söylüyor?
Petkim Yarımadası üzerindeki SOCAR Terminal’in teorik kapasitesi 1,5 milyon TEU. 700 metrelik kesintisiz rıhtım, 16 metre su derinliği, 420 bin m² terminal alanı ve 30 bin m² geri saha ile Ege’de ana hat gemilerine hizmet verebilen nadir tesislerden. Terminalde geçen yıl yaklaşık 550 bin TEU elleçlendi.
Devir öncesinde Petkim’e ait liman hisselerinin yüzde 93’ü, Ağustos ayında SOCAR’a 160 milyon dolar bedelle geçmişti. Piyasa çevreleri, yeni ortaklıkta 75–100 milyon dolar bandında hisse bedelinden söz ederken; yatırım karşılığı ortaklık formülünün de masada olduğu belirtiliyor.
Stratejik etkiler: Hat konsolidasyonu ve ölçek ekonomisi
MSC filosundaki yaklaşık 950 gemi dikkate alındığında, TIL’in ortaklığı SOCAR Terminal’i ittirme limanı olmaktan çıkarıp ana hat uğrağı haline getirme potansiyeli taşıyor. Şirket, Türkiye’de ortağı olduğu Asyaport’ta yıllık 2,1 milyon TEU civarında elleçleme gerçekleştiriyor. Yeni yapı ile Ege hatlarının SOCAR Terminal’e yönlendirilmesi, gemi çağrılarının yoğunlaştırılması ve terminalde donanım–otomasyon yatırımları ile verimliliğin artırılması bekleniyor. Bu senaryoda MSC Grubu’nun Türkiye genelindeki elleçlemesi 3 milyon TEU seviyesini aşarak pazarın beşte birinden fazlasını kontrol etmesine yol açabilir.
Aliağa’da rekabet kızışıyor
Nemrut Koyu’nda konteyner trafiği halihazırda 2 milyon TEU’yu aşıyor. Bölgede Heris Ailesi’ne ait Nemport yaklaşık 1 milyon TEU kapasiteyle faaliyette. Gençer Holding bünyesindeki TCE Ege’nin de yılda 600 bin TEU civarında elleçleme yaptığı belirtiliyor. Her iki terminalin iskele uzatımı ve ek ekipman yatırımları sürerken, TIL–SOCAR ortaklığının tarife rekabeti, servis çeşitliliği ve transit yük çekimi üzerinde bölge ölçeğinde yeni bir denge kurması bekleniyor.
Bakü’de atılan imza: Yol haritası netleşiyor
SOCAR ile MSC yöneticileri 15 Eylül’de Bakü’de iş birliği anlaşması imzalamış ve SOCAR Terminal’de yeni ekipman, teknoloji ve kapasite güçlendirme taahhütlerini duyurmuştu. Ortaklık yapısının netleşmesiyle birlikte vinç parkının yenilenmesi, RTG/ASC otomasyonları, kapı–saha dijitalleşmesi ve reefer–tehlikeli yük altyapısı gibi kalemlerde çok yıllı yatırım planlarının devreye alınacağı ifade ediliyor.
Bölge ekonomisine yansıma: Lojistikten sanayiye çarpan etki
Ege sanayisinin ana ihracat kapısı konumundaki Aliağa’da, yüksek kapasiteli bir küresel hat operatörünün ortaklığı;
-
Ana hat gemi uğraklarının artışıyla navlun ve transit sürelerinde iyileşme,
-
İstihdam ve yan sanayi (depo, dağıtım, bakım-onarım) alanlarında genişleme,
-
Demiryolu–karayolu bağlantılarında kapıdan kapıya zincirin güçlenmesi,
-
Lojistikte karbon azaltımı için büyük gemi–az sefer stratejisinin desteklenmesi gibi etkiler yaratabilir.
Öte yandan, bölgedeki diğer terminaller için fiyat dışı rekabet (hizmet kalitesi, niş hatlar, hinterlant çözümleri) öne çıkarken, Rekabet Kurumu denetimleri ve slot tahsisi uygulamaları pazar dengesini belirleyecek.
Sıradaki adım: Onay ve entegrasyon
Süreç, Rekabet Kurulu onayının ardından kapanış anlaşmalarıyla tamamlanacak. En kritik aşamalar; operasyon entegrasyonu, hat planlaması, yatırım takvimi ve müşteri geçiş yönetimi olacak. Paydaşlar, Aliağa–İzmir hattında trafik yönetimi, çevresel etkiler ve altyapı koordinasyonu (karayolu/demiryolu bağlantıları) için merkezi idare ve yerel yönetimlerle eşgüdüm bekliyor.
Kaynak: Sinan Doğan / Tekreferans.com
