Türkiye, Katar ve Umman’dan ikinci el Eurofighter alacak mı?
Ankara, 40 Eurofighter hedefi için hızlı teslim çözümleri arıyor. Katar ve Umman’dan ikinci el devir iddiası masada; onay, takvim ve maliyet belirleyici. Ankara, Türkiye.
Yerel Gündem 
YEREL GÜNDEM / ANKARA, TÜRKİYE
Arka plan: 40 uçaklık hedef ve “hızlı teslim” arayışı
Türkiye, hava kuvvetlerinin yaşlanan unsurlarını yenilemek ve bölgesel hava üstünlüğünü korumak için 40 adet Eurofighter Typhoon tedarikini gündemde tutuyor. Hedef, nihai sözleşme ile yeni üretim uçaklara geçmek; ancak kısa vadeli ihtiyaçlar için “hızlı teslim” seçeneği olarak ikinci el platformlar değerlendiriliyor. Bu çerçevede, ilk kullanıcıları Katar ve Umman olan uçaklardan yaklaşık 12 adedin devri iddiası öne çıkıyor. Ankara’nın önceliği, geçici bir köprü çözümle operasyonel boşluk oluşmasını engellemek; orta vadede yeni üretim ve milli programlarla (ör. KAAN) gücü kalıcılaştırmak.
İddianın durumu: “Devir” ihtimali, teyit ve çekinceler
Kulislere yansıyan senaryoya göre Türkiye, yakın vadede Körfez kullanıcılarındaki Typhoon’lardan bir bölümü ikinci el olarak alıp süratle envantere katmayı değerlendiriyor. Bu transferin önünde üç teknik-siyasi eşik bulunuyor:
-
Konsorsiyum onayı: Eurofighter; Birleşik Krallık, Almanya, İtalya ve İspanya onayı gerektiriyor.
-
Konfigürasyon uyumu: Tranche ve aviyonik paket uyarlamaları, eğitim ve yedek parça lojistiği.
-
Fiyat ve takvim: Hızlı teslim takvimi ile maliyetin dengelenmesi.
Resmî makamlar, “nihai sözleşme imzalanmadan detay paylaşmama” yaklaşımını koruyor. Bu da “ne tasdik ne inkâr” çizgisinin kısa süre daha sürebileceğini gösteriyor.
Neden ikinci el? Operasyonel ve mali gerekçeler
İkinci el platformlar, yeni üretime kıyasla daha kısa sürede sahaya sürülebiliyor. Özellikle pilot/teknisyen havuzunun Typhoon’a hızlı adaptasyonu, eğitim uçuşları ve başlangıç yedek parça stokları için pragmatik bir seçenek. Buna karşılık:
-
Bakım/ömrün kalan kısmı ve yapısal yorgunluk kontrolü şart.
-
Milli mühimmat entegrasyonu ve Link/aviyonik uyumlama için ek çalışma gerekir.
-
Lojistikte çoklu tedarik zinciri (Körfez stoku + Avrupa üreticileri) yönetimi planlanmalı.
Siyaset ve takvim: Onay süreçleri, ziyaret diplomasisi
Konsorsiyum üzerinde Almanya’nın tutumu kritik olmaya devam ediyor. Son dönemde üretici ülkeler arası eşgüdüm yönünde işaretler artsa da her “ikinci el devir” dosyası, münferit onay gerektiriyor. Ankara’nın Londra, Berlin ve diğer başkentlerle yürüttüğü temasların odağı; onay zinciri, fiyat ve teslim takvimi. Körfez ziyaretlerinin gündeminde de adet, paket kapsamı ve ilk teslim tarihi gibi başlıklar bulunuyor.
Uzun vadeli resim: Yeni üretim, modernizasyon ve yerli payı
Kısa vadede ikinci el bir “köprü çözüm” mümkün olsa da stratejik plan, yeni üretim Typhoon tedariki ile milli platformların (KAAN) devreye girişini eşgüdümlü yürütmek. Bu çerçevede:
-
Yeni üretim (Tranche 4/ISI yükseltmeleri) için sanayi işbirliği ve teknoloji paylaşımı müzakereleri önem kazanıyor.
-
Yeşil ışık alınması halinde Eurofighter’ların sensör füzyonu, AESA radar, EW ve ağ-merkezli harp kabiliyetleriyle envantere güç katması bekleniyor.
-
Milli akıllı mühimmatların hızlı sertifikasyonu, operasyonel etkinliği belirleyecek.
