Rusya'dan kritik altyapıya kamikaze saldırısı: Mıkolayiv karanlığa gömüldü
Rusya'nın 'Şahid' tipi kamikaze insansız hava araçlarıyla düzenlediği stratejik altyapı saldırıları sonucunda Mıkolayiv kenti tamamen, 9 farklı bölge ise kısmen elektriksiz kaldı.
Yerel Gündem 
Yusuf İnan | Yerel Gündem
MIKOLAYİV, UKRAYNA — Rusya Silahlı Kuvvetleri, perşembe sabahı erken saatlerde Ukrayna'nın güneyindeki kritik liman kenti Mıkolayiv'e 'Şahid' tipi kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) eşgüdümlü bir saldırı düzenleyerek, kentin tüm enerji altyapısını çökertti ve yüz binlerce sivili tamamen elektriksiz bıraktı.
Ukrayna genelinde iki yılı aşkın süredir devam eden savaşta, cephe hattındaki çatışmaların yanı sıra sivil halkın direncini kırmayı hedefleyen "yıpratma savaşı" stratejisi tüm şiddetiyle sürüyor. Rus güçleri, hava saldırısı alarmlarının çaldığı saat 10.10 sularında kentin en kritik yüksek gerilim hatlarını ve elektrik dağıtım şebekelerini hedef aldı. Düzenlenen bu yıkıcı fiziksel saldırılar, sadece Mıkolayiv kent merkezini karanlıkta bırakmakla kalmadı; ulusal elektrik operatörü
Şehrin karanlığa gömülmesi ve ilk müdahaleler
Sabah saatlerinde mesai ve okul telaşının yaşandığı dakikalarda aniden kesilen elektrikler, Mıkolayiv'de günlük yaşamı saniyeler içinde durma noktasına getirdi. Kesintilerin ardından şehirdeki su pompalama istasyonlarında, hücresel iletişim baz istasyonlarında ve internet altyapısında ardı ardına ciddi aksamalar yaşandı. Asansörlerde mahsur kalan vatandaşlar sivil savunma ekiplerince kurtarılırken, trafik ışıklarının devre dışı kalması ana arterlerde kaosa neden oldu.
Mıkolayiv Belediye Başkanı Oleksandr Senkeviç, şehirde artan paniği dindirmek amacıyla sosyal medya ve acil durum radyo frekansları üzerinden acil bir duyuru yayınladı. Kesintinin boyutlarını gizlemeden halkı bilgilendiren Senkeviç, şu ifadeleri kullandı:
"Kıymetli Mıkolayivliler, şu an için şehrimizin hiçbir noktasında elektrik arzı bulunmuyor. Ancak şehir hizmetlerimiz aralıksız bir şekilde sahada çalışıyor. Toplu taşıma faaliyetlerimize alternatif yöntemlerle devam ediyoruz; tramvaylar durmuş olsa da troleybüslerimiz otonom sürüş moduna geçerek hizmet veriyor. Durumu tamamen kontrol altında tutuyoruz ve onarım sürecindeki gelişmelerle ilgili sizi anlık olarak bilgilendireceğiz."
Enerji altyapısı çöken kentte en büyük sınavı veren kurumlardan biri de Mıkolayivelektrotrans (şehir ulaşım işletmesi) oldu. Kurumdan yapılan açıklamada, yüksek elektrik akımı gerektiren tramvay seferlerinin güvenlik gerekçesiyle ve enerji yokluğu nedeniyle tamamen durdurulduğu belirtildi. Ancak ulaşımın felç olmaması adına, batarya sistemleriyle donatılmış (PTS) otonom troleybüsler devreye sokuldu. Batarya seviyesi kritik seviyelere düşen araçların ise şehrin stratejik noktalarına kurulan yüksek kapasiteli dizel jeneratör istasyonlarında şarj edilerek ring seferlerine devam ettiği aktarıldı.
Mıkolayiv ulaşım yetkilileri, elektrik kesintisine rağmen şehrin ana damarlarını açık tutmak için
Bölgesel yıkım ve OVA Başkanı Kim'in açıklamaları
Hasarın boyutu ve etki alanı sadece Mıkolayiv il merkeziyle sınırlı kalmadı. Mıkolayiv Askeri İdaresi (OVA) Başkanı Vitaliy Kim, Rusya'nın enerji tesislerine yönelik bu eşzamanlı saldırısı sonucunda Mıkolayiv kenti ile birlikte kuzey ve doğu aksında yer alan Baştanka ve Mıkolayiv ilçelerindeki birçok kırsal yerleşim yerinin de şebekeden tamamen koptuğunu duyurdu.
Başkan Kim, "Düşmanın sabah saatlerinde enerji altyapımıza yönelik düzenlediği alçakça saldırı neticesinde, Mıkolayiv şehri ve çevre ilçelerimiz tamamen enerjisiz kalmıştır. Ancak kahraman enerji işçilerimiz, hava savunma sistemlerimizin güvenliği sağlamasının hemen ardından hasar tespiti yapmak ve şebekeyi yeniden ayağa kaldırmak için sahaya inmiştir." bilgisini paylaştı.
Enerji uzmanlarına göre, yüksek gerilim trafo merkezlerinin ve ana dağıtım düğümlerinin füzelerle veya kamikaze dronlarla vurulması, mühendisleri elektriği ikincil ve genellikle daha zayıf iletim hatları üzerinden yönlendirmeye zorluyor. Bu da sistemde aşırı yüklenmelere ve yangın risklerine yol açtığı için onarım süreci çok daha yavaş ve tehlikeli bir hal alıyor.
Ukrenergo ve ulusal şebekedeki sarsıntı
Mıkolayiv'de yaşanan bu yerel kriz, aslında Ukrayna'nın ulusal enerji şebekesine yönelik çok daha geniş çaplı ve senkronize bir saldırı dalgasının sadece bir parçasıydı. Saldırılardan kısa bir süre sonra, Ukrayna'nın ulusal elektrik şebekesi operatörü Ukrenergo'dan yapılan resmi açıklama, krizin boyutlarını tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.
Ukrenergo yetkilileri, perşembe sabahı gerçekleştirilen saldırıların ulusal ağda yarattığı frekans dalgalanmaları ve şok etkileri nedeniyle ülke genelinde toplam 10 farklı idari bölgede kısmi elektrik kesintileri yaşandığını duyurdu. Açıklamada, Mıkolayiv'deki tam karartmanın (blackout) yanı sıra; başkent Kiev, güneyde Herson ve Odessa, doğuda Donetsk, Dnipropetrovsk, Zaporijya ve Harkiv, iç kesimlerde ise Poltava ve Sumi bölgelerinde yüz binlerce tüketicinin elektrikten mahrum kaldığı belirtildi.
Sovyetler Birliği döneminden kalma, birbirine sıkı sıkıya bağlı bu devasa şebeke mimarisi, büyük üretim tesisleri veya ana iletim hatları vurulduğunda tüm ülkede "domino etkisi" yaratma potansiyeline sahip. Rus kurmaylarının, İran tasarımı 'Şahid' dronlarını gruplar halinde (sürü saldırısı) kullanarak Ukrayna'nın elindeki pahalı hava savunma füzelerini tüketmeyi ve aynı zamanda sivil halk üzerinde maksimum ekonomik ve psikolojik tahribat yaratmayı amaçladığı stratejistlerin ortak görüşü olarak öne çıkıyor.
Sivil kayıplar ve önceki günün ağır bilançosu
Elektrik şebekelerine yönelik bu stratejik saldırı, Mıkolayiv bölgesinde bir gün önce yaşanan, sivil kanının aktığı ve büyük bir enkazın oluştuğu hava taarruzlarının hemen ardından geldi. 15 Nisan Çarşamba günü Rusya, bölgeye yönelik hem balistik füze hem de yoğun drone bombardımanını içeren "karma" bir saldırı konsepti uygulamıştı.
Askeri idarenin paylaştığı verilere göre, Baştanka ilçesine bağlı Novi Buh şehrine yapılan bombardımanlarda sivil yerleşim alanları doğrudan isabet aldı. Saldırı sırasında evlerinde bulunan bir aile, patlamanın merkez üssünde kaldı. Şiddetli şok dalgası ve şarapnel parçaları nedeniyle 36 yaşındaki baba ve 35 yaşındaki anne çeşitli yerlerinden yaralandı. Ancak asıl trajedi ailenin küçük çocuğunda yaşandı; 8 yaşındaki erkek çocuğu, patlamanın yarattığı dehşet nedeniyle "şiddetli akut stres reaksiyonu" ve travma tanısıyla acil olarak hastaneye kaldırıldı.
Tüm aile üyelerinin tıbbi tahliyesi hızlıca sağlanırken, perşembe sabahı hastane yönetiminden yapılan açıklamada yaralıların sağlık durumlarının stabil olduğu ve kötüleşme emaresi göstermedikleri bildirildi. Ancak Novi Buh'taki patlamanın fiziksel bilançosu oldukça ağırdı; bölgede en az sekiz özel konutun çatıları çöktü, pencereleri patladı ve taşıyıcı kolonlarında ağır yapısal hasarlar meydana geldi.
Farklı cephelerde taktiksel drone saldırıları
Rus ordusu, Ukrayna hava savunma sistemlerini şaşırtmak, radar ağlarında boşluklar yaratmak ve yerel yönetimlerin müdahale kapasitesini aşırı yüklemek amacıyla bölgedeki birçok farklı noktaya çeşitli silah türleriyle eşzamanlı taktiksel saldırılar düzenledi:
-
Pervomaysk İlçesi: Çarşamba gecesi geç saatlerde Ukrayna hava savunma bataryaları tarafından başarıyla havada imha edilen düşman füzelerinin devasa enkaz parçaları sivil alanlara düştü. Düşen yanan parçalar özel bir eve, bir araba garajına ve mahallenin ana elektrik iletim hatlarına ciddi zararlar verdi. Bu olay, Pervomaysk'a bağlı üç yerleşim yerini geçici olarak karanlıkta bıraktı. Ancak yerel onarım ekiplerinin insanüstü çabasıyla, gece saat 00.40 sularında bu üç köye yeniden enerji sağlandı. Olayda şans eseri can kaybı yaşanmadı.
-
Kutsurub ve Dmitrovka: Çatışmaların yoğun yaşandığı güney kıyı şeridinde yer alan Kutsurub topluluğu, düşmanın yeni nesil FPV (Birinci Şahıs Görüşlü) kamikaze dronları ve ağır topçu obüslerinin hedefi oldu. Özellikle Dmitrovka köyünde yoğunlaşan topçu ateşinde iki müstakil ev, tarımsal aletlerin bulunduğu bir tesis ve bir garaj tamamen kullanılamaz hale geldi.
-
Halıtsınove Bölgesi: Askeri analistlerin ön raporlarına göre, Rusya'nın "Molniya" (Yıldırım) tipi bir insansız hava aracı, bölgedeki sanayi altyapısına ait kritik bir üretim tesisini hedef alarak vurdu. Yerel yetkililer, itfaiye ekiplerinin yangına hızla müdahale ettiğini ve bu spesifik sanayi saldırısında herhangi bir sivilin veya işçinin hayatını kaybetmediğini rapor etti. Tesisin maddi hasarı ise yetkililerce değerlendiriliyor.
İnsani kriz, psikolojik boyut ve "Yenilmezlik Noktaları"
Mıkolayiv şehri tam karartmanın ilk şokunu atlatmaya çalışırken, altyapı saldırılarının yarattığı insani ve ekonomik krizin boyutları saatler geçtikçe daha da belirginleşiyor. Şehirdeki büyük hastaneler, acil durum jeneratörlerini devreye sokmuş durumda; ancak cerrahi müdahale odalarını, yoğun bakım ünitelerini ve yenidoğan kuvözlerini çalışır durumda tutabilmek için ellerindeki mazot rezervlerini çok dikkatli ve idareli kullanmak zorundalar.
Yerel ekonominin belkemiğini oluşturan küçük işletmeler, fırınlar ve marketler ise buzdolaplarının çalışmaması ve elektronik ödeme sistemlerinin çökmesi nedeniyle büyük maddi kayıplarla yüzleşiyor. Savaşın getirdiği ekonomik yük, bu tür altyapı saldırılarıyla katlanarak artıyor.
Sivil halkın üzerindeki psikolojik yük ise tarifsiz boyutlarda. Novi Buh'ta hastaneye kaldırılan 8 yaşındaki çocuğun yaşadığı travma, savaşın en temel insani ihtiyaçları bile nasıl silaha dönüştürdüğünün ve çocukların zihinlerinde açtığı görünmez yaraların en somut kanıtı. Ancak bu devasa zorluklara rağmen Ukrayna halkının ve Mıkolayivlilerin direnci kırılmış değil.
Kesintinin başlamasından sadece saatler sonra, devlet destekli "Yenilmezlik Noktaları" (Nezlamnosti Merkezleri) kapılarını vatandaşlara açtı. Starlink uydu internet terminalleri, jeneratörler, sıcak çay ve ısınma imkanı sunan bu çadırlar ve merkezler, vatandaşların telefonlarını şarj edip yakınlarıyla iletişim kurabilmesi için birer cankurtaran işlevi görüyor.
Mıkolayiv yerel idaresi ve Kiev'deki merkezi hükümet, kış ayları geride kalmış olsa da altyapı savaşının bitmediğini vurgulayarak uluslararası topluma acil bir çağrıda bulunuyor: Modern hava savunma sistemleri (özellikle Patriot bataryaları) ve tahrip olan şebekeleri onarmak için gerekli olan yüksek voltajlı transformatörlerin ülkeye sevkiyatının hızlandırılması. Bu savunma kalkanları tam olarak kurulana dek, Mıkolayiv ve milyonlarca Ukraynalı, ışığın ve ısının stratejik bir savaş alanına dönüştüğü bu karanlık gerçeklikle mücadele etmeye devam edecek.
