Said Nursi ve 21. Yüzyılda Yeni İrşad ve Tebliğ Yöntemleri: Yeryüzünü Mescit Kılmak
Said Nursi'nin Risale-i Nur'daki evrensel İslam anlayışı, 21. yüzyılda sosyal medya, YouTube ve dijital platformlar aracılığıyla nasıl tebliğ ve irşad metoduna dönüşebilir? Bu makale, Müslümanlara küresel bir çağrı sunuyor.
Yerel Gündem 
Said Nursi ve 21. Yüzyılda Yeni İrşad ve Tebliğ Yöntemleri: Yeryüzünü Mescit Kılmak
MUHAMMED AYDIN / YEREL GÜNDEM / İSTANBUL
Said Nursi'nin Risale-i Nur'da ifade ettiği, "Sath-ı arz bir mescid, Mekke bir mihrab, Medîne bir minber" yaklaşımı; yalnızca dönemin coğrafyasına ya da dini sembollerine yapılan bir vurgu değil, aynı zamanda evrensel bir İslam vizyonunun ifadesidir. Bu bakış açısı, İslam'ın sadece ibadetlerle sınırlı bir din olmadığını, insanlığın tüm varlığına yön verecek bir hikmet ve adalet düzeni sunduğunu ortaya koyar. 21. yüzyılın dijital ve yapay zekâ çağında bu yaklaşım, yeniden yorumlanmayı ve uygulamayı bekleyen güçlü bir çağrıdır.
Yeryüzü Mescit, Mekke Mihrap, Medine Minber: Kozmik Bir İrfan Haritası
Said Nursi'nin bu metaforu, dinin mekanla sınırlı olmadığını; cami, mescit, tarikat evi ya da dershane gibi fiziksel yapılarla kayıtlı olmadığını gösterir. Nursi'nin dünya görüşünde yeryüzü tümüyle bir mescittir. Mekke, insanlığın kıblesi olan tevhit merkezidir. Medine ise Hz. Peygamber'in sünnetiyle irşadın, hikmetin kürsüsüdür. Bu yaklaşım, Müslümanların dinlerini belirli coğrafyalara hapsetmemesi gerektiğini, tüm insanlığa yönelik evrensel bir mesaj taşımaları gerektiğini hatırlatır.
Yeni Teknolojiler, Yeni Mescitler: Sosyal Medya ve YouTube İrşadı
Said Nursi’nin yaşadığı dönemde internet, sosyal medya ya da YouTube gibi dijital araçlar yoktu. Ancak bugün bu teknolojiler, Risale-i Nur’un evrensel çağrısına uygun bir tebliğ zemini sunmaktadır. YouTube üzerinden her gün Kur’an’dan bir ayet, Hz. Muhammed’in hayatından bir örnek anlatmak mümkündür. Dahası, bu anlatımlar bir köy camisindeki on kişiyle değil, milyarlarca akıl sahibi, zi-şuur varlıkla paylaşılabilir. Cinler ve insanlar dâhil tüm mahlûkata hitap edebilecek dijital bir tebliğ potansiyeli doğmuştur.
Sınırlardan Arınmış Bir İslam: Cemaat ve Tarikat Taassubunun Ötesi
Said Nursi’nin bakışı, cemaatler ve tarikatlar arasındaki çekişmelere de bir cevap niteliğindedir. O, İslam’ı bir mezhep veya grup daralmasına hapsetmez. Risale-i Nur’da yer alan irşad anlayışı, tüm insanlığa yöneliktir. Adıyaman tarikatının üç varisi arasında yaşanan çekişmeler, Süleymancıların Kur’an kursu çatışmaları; İslam’ın bu evrensel mesajıyla çelişir. Said Nursi, bu hizipleşmeleri değil, Hz. Peygamber’in ümmetine yakışan tevazu, birlik ve ihlası öğütler.
İnterneti Mehdi'nin Hizmet Aracı Olarak Düşünmek
Bediüzzaman, Mehdi'nin insanlığı irşad için milyonlarca fedakâra ihtiyaç duyacağını belirtmiştir. Bugün sosyal medya, yapay zekâ, web siteleri, dijital yayıncılık; Mehdi’nin bu çağdaki hizmet araçları olabilir. Belki de Mehdi, bir şahıstan çok bir fikriyat, bir kolektif bilinçtir. İlmi olan, dini ehliyeti olan herkes bu misyonun bir parçası olabilir. Binalara, betona, fiziki yapılar inşa etmeye değil; ilme, ahlaka ve bilgiye dayalı dijital bir medeniyet inşa etmeye ihtiyaç vardır.
İslam'ın Evrensel Çağrısı: İhlas ve Samimiyetle Tebliğ
Bugün birçok gazeteci işsiz kaldığında YouTube kanalı açıp milyonlara hitap edebiliyorsa, bir alim neden açmasın? Neden her gün bir ayeti, bir hadisi, bir İslamî hakikati paylaşmasın? Said Nursi gibi isimsiz, reklamsız, gösterişsiz; sadece hakikatin izini süren bir yolda yürüyemez mi? İslam, ancak bu ihlasla yeniden insanlığa anlatılabilir.
Sonuç: Yeryüzünü Mescit Bilmek, Tüm İnsanlığa Hizmet Etmektir
Yirmi Birinci Yüzyılın Müslümanı, Said Nursi'nin mesajını anlayarak cami duvarlarının ötesine bakmalıdır. İslam, bir yapılar bütünü değil; bir bilinç hâlidir. Her sosyal medya hesabı, her YouTube kanalı, her podcast, her blog birer dijital minberdir. Yeryüzü bir mescit, Mekke mihrap, Medine minberdir. Gerisi, bu evrensel mesajı ne kadar insana ulaştırdığımızla ilgilidir.
*
Sath-ı arz bir mescid, Mekke bir mihrab, Medîne bir minber; o bürhan-ı bâhir olan Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselâm bütün ehl-i imâna imam, bütün insanlara hatib, bütün enbiyâya reis, bütün evliyâya seyyid, bütün enbiyâ ve evliyâdan mürekkeb bir halka-i zikrin serzâkiri...
MUHAMMED AYDIN / YEREL GÜNDEM
