Yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek kimdir? "Seyyar Giyotin" tartışmasından kabineye
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararıyla Adalet Bakanı olan Akın Gürlek, Demirtaş ve Kaftancıoğlu kararları, AYM'ye direnmesi ve İmamoğlu soruşturmalarıyla tanınıyor. İşte Gürlek'in portresi.
Yerel Gündem 
Ahmet Taş | Yerel Gündem
ANKARA, TÜRKİYE — Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Türkiye siyasetinde ve yargı bürokrasisinde kartlar yeniden dağıtıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İçişleri Bakanlığı’na Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi’yi, Adalet Bakanlığı’na ise İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek’i atadı.
Selefi Yılmaz Tunç’un yerine göreve gelen Akın Gürlek, sadece bir bürokrat değil, son yıllarda Türk yargısının en çok tartışılan, muhalefetin en sert eleştirdiği, iktidarın ise "cesur" bulduğu isimlerin başında geliyor. Gürlek'in ağır ceza hakimliğinden bakanlığa uzanan kariyeri, Türkiye'nin yakın siyasi tarihinin en kritik davalarıyla örülü.
Hâkimlikten Bakanlığa: Hızlı yükselişin öyküsü
1982 yılında Nevşehir’de doğan ve 2005 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olan Akın Gürlek, meslek hayatına hâkim olarak başladı. Çeşitli il ve ilçelerde görev yaptıktan sonra birinci sınıf hâkimliğe yükselen Gürlek’in kariyerindeki kırılma noktası, İstanbul’daki ağır ceza mahkemesi başkanlıkları oldu.
Özellikle İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi ve 14. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı olarak görev yaptığı dönemde; Gülen yapılanması, DHKP-C ve organize suç örgütlerine yönelik davalara baktı. Ancak Gürlek'i kamuoyunun gündemine taşıyan asıl unsur, siyasi figürler ve muhalif isimler hakkında verdiği kararlar oldu.
Gürlek, 2 Haziran 2022’de Adalet Bakan Yardımcılığı görevine atanarak bürokrasiye geçiş yaptı. Bu görevde yargı reformları ve dijitalleşme süreçlerini yöneten Gürlek, 8 Ekim 2024’te ise Türkiye'nin en kritik yargı koltuğu sayılan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı görevine getirildi.
"Siyasi Yargılama" eleştirileri ve kritik kararlar
Akın Gürlek'in adı, muhalefet partileri tarafından sık sık "siyasi davaların hâkimi" olarak anıldı. Mahkeme başkanı olduğu dönemde imza attığı kararlar, hukuk camiasında uzun süre tartışıldı:
-
Selahattin Demirtaş: Gürlek’in başkanlığını yaptığı heyet, 2018 yılında eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’a "örgüt propagandası" suçundan 4 yıl 8 ay hapis cezası verdi.
-
Canan Kaftancıoğlu: Dönemin CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, sosyal medya paylaşımları nedeniyle Gürlek'in mahkemesi tarafından hapis cezasına çarptırıldı ve siyasi yasaklı hale geldi.
-
Sözcü Gazetesi Davası: Sözcü gazetesi yazar ve yöneticilerine "FETÖ'ye bilerek ve isteyerek yardım" suçundan verilen hapis cezalarının altında Gürlek'in imzası vardı.
-
ÇHD Davası ve Ebru Timtik: ÇHD'li avukatların tahliye edilmesinin ardından mahkeme heyeti değiştirilmiş, atanan Akın Gürlek başkanlığındaki yeni heyet avukatlara ağır hapis cezaları vermişti. Bu süreçte adil yargılanma talebiyle açlık grevi yapan avukat Ebru Timtik hayatını kaybetmişti.
-
Barış Akademisyenleri ve TTB: Gürlek, "Bu suça ortak olmayacağız" bildirisini imzalayan akademisyenlere ve eski TTB Başkanı Şebnem Korur Fincancı'ya hapis cezaları verdi.
Anayasa Mahkemesi'ne direnç ve kriz
Akın Gürlek’in kariyerindeki en tartışmalı olaylardan biri, Anayasa Mahkemesi (AYM) ile yaşadığı yetki kriziydi. AYM, milletvekilliği düşürülen CHP'li Enis Berberoğlu hakkında "seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğine" karar vererek yargılamanın durdurulmasını istemişti.
Ancak Gürlek'in başkanı olduğu İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi, AYM'nin kararını uygulamayı reddetti ve yüksek mahkemeyi "yerindelik denetimi yapmakla" suçladı. Bu karar, dönemin CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun sert tepkisine neden olmuş, Kılıçdaroğlu Gürlek için "Yeni Zekeriya Öz" ifadesini kullanmıştı.
Başsavcılık Dönemi: Belediye başkanlarına operasyonlar
Ekim 2024'te İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olan Gürlek, göreve gelir gelmez muhalefet belediyelerine yönelik soruşturmalarla gündemi sarstı.
-
Esenyurt ve Ahmet Özer: Göreve gelişinden kısa süre sonra Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer "örgüt üyeliği" iddiasıyla tutuklandı ve belediyeye kayyum atandı.
-
İBB ve Ekrem İmamoğlu: Gürlek dönemi, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik yargı kıskacının en daraldığı dönem oldu. İmamoğlu hakkında "ahmak davası"nın yanı sıra yolsuzluk, ihaleye fesat karıştırma ve diploma sahteciliği gibi suçlamalarla çok sayıda soruşturma açıldı. İmamoğlu, Mart 2025'te kısa süreliğine gözaltına alındı ve tutuklandı.
-
Beşiktaş Belediyesi: Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat da yolsuzluk soruşturmaları kapsamında tutuklanan isimler arasında yer aldı.
Özgür Özel ile "Seyyar Giyotin" polemiği
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Akın Gürlek'i en sert eleştiren siyasi lider oldu. Özel, Gürlek için "Seyyar giyotin, adaletin boynunu kesendir" ifadelerini kullandı ve Gürlek'in "sarayın emriyle özel görevlendirildiğini" iddia etti.
Bu açıklamalar yargıya taşındı. Gürlek, Özel hakkında manevi tazminat davası açtı ve mahkeme Özel'i 480 bin TL tazminat ödemeye mahkûm etti. Ayrıca Özel hakkında, Gürlek'i hedef gösterdiği gerekçesiyle soruşturma başlatıldı.
İktidar: "Cesur bir hukukçu"
Muhalefetin "hukuk tanımaz" ilan ettiği Gürlek, iktidar kanadında ise takdir topluyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, isim vermeden Gürlek'e sahip çıkarak, "Kanunun verdiği yetkiyle hukuksuzlukların peşine düşen yargı mensuplarını kimse tehdit edemez, yargı camiamıza parmak sallayamaz" dedi.
MHP Genel Başkan Yardımcısı İsmail Özdemir de Gürlek'i "Ülkesine ve milletine sadakatle bağlı, cesur bir hukuk insanı" olarak tanımladı. Hükümete yakın medyada Gürlek, "terörle mücadele eden yargı mensubu" profiliyle öne çıkarılıyor.
Adliye koridorlarında ise avukatlar Gürlek'i "sert mizaçlı" ve savunma makamıyla gerilim yaşayan bir hâkim olarak hatırlıyor. Gürlek'in medya önüne çıkmaktan kaçındığı ve eleştirilere sessiz kalmayı tercih ettiği de biliniyor.
