AB'den Ukrayna için dev hamle: 90 milyar euroluk ortak borçlanma
Avrupa Birliği, Ukrayna'nın bütçe ve savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere piyasalardan 90 milyar euro borç alacak; üç ülkeye özel muafiyet tanınarak veto krizi aşıldı.
Yerel Gündem 
YEREL GÜNDEM / BRÜKSEL, BELÇİKA — 21 ARALIK 2025
Avrupa Birliği (AB) liderleri, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı mücadelesini desteklemek amacıyla 90 milyar euro tutarında ortak borç alınmasını öngören stratejik "B Planı"nı onayladı. Dondurulmuş Rus varlıklarını kullanma planının taşıdığı yüksek riskler nedeniyle rafa kaldırılmasının ardından devreye giren bu yeni modelle, Ukrayna'ya nisan ayından itibaren düzenli bir mali akış sağlanması hedefleniyor.
Avrupa Komisyonu, piyasalardan kısa ve uzun vadeli tahviller ihraç ederek bu dev fonu sıfırdan toplayacak. Toplanan miktar, Ukrayna'nın hem askeri hem de bütçe amaçlı kullanımına sunulacak. Planın en dikkat çeken noktası ise borç yükü altındaki Ukrayna'yı ek maliyetten kurtarmak için faiz ödemelerini AB üye devletlerinin üstlenecek olması. Yıllık 3 milyar euro civarında olması beklenen faiz maliyeti, ülkelerin ekonomik ağırlıklarına göre paylaşılacak.
Veto krizi muafiyetle aşıldı
Ortak borçlanma planının hayata geçebilmesi için gereken oy birliği, Macaristan, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti'ne sağlanan özel tavizlerle sağlandı. Bu üç ülke, Ukrayna için yapılacak borçlanmanın maliyet ve sorumluluklarından muaf tutulma karşılığında vetolarından vazgeçti. "Güçlendirilmiş iş birliği" mekanizmasıyla ilerleyecek olan projede, geriye kalan 24 AB üyesi tüm finansal riski ve faiz yükünü omuzlayacak.
Ödemeler katı koşullara bağlı
Ukrayna'ya nisan ayında başlayacak olan fon akışı "geri dönüşü olmayan kredi" statüsünde olacak. Ukrayna'nın bu borcu ödemesi ancak savaşın sona ermesi ve Rusya'nın tazminat ödemeyi kabul etmesi şartına bağlandı. Ancak yardımın devamı için Kiev yönetiminin yolsuzlukla mücadele konusunda somut adımlar atması şart koşuluyor. Özellikle enerji sektöründeki yolsuzluk iddiaları nedeniyle mercek altına alınan Kiev, bu konuda geri adım atarsa ödemeler askıya alınacak.
"Made in Europe" şartı
90 milyar euroluk paketin savunma harcamalarında kullanılacak kısmı için "Made in Europe" kriteri getirildi. Buna göre, satın alınacak ekipmanların öncelikle Avrupa veya Ukrayna yerli savunma sanayilerinden tedarik edilmesi gerekecek. Avrupa dışından alımlara sadece ilgili ekipmanın kıtada bulunmadığı durumlarda izin verilecek.
Kararı ülkesi için "önemli bir zafer" olarak tanımlayan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, bu desteğin Rusya'ya "mali olarak çökmeyeceğiz" mesajı verdiğini vurguladı.
