Türkiye-Irak Petrol Hattında Düğümler Çözülmedi: 1,4 Milyar Dolarlık Anlaşmazlık Büyüyor
Türkiye ile Irak arasındaki petrol akışı durdu. Tahkim kararıyla Türkiye’ye 1,4 milyar dolarlık ceza verildi. Ankara yeni bir anlaşma arayışında, Bağdat ise alternatif rota planlıyor.
Yerel Gündem 
Türkiye-Irak Petrol Hattında Düğümler Çözülmedi: 1,4 Milyar Dolarlık Anlaşmazlık Büyüyor
YEREL GÜNDEM / ANKARA – BAĞDAT
Ceyhan hattında petrol akışı durdu, tahkim süreci tırmanıyor
Türkiye ile Irak arasındaki enerji krizi, Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı üzerinden yürütülen petrol ticaretinin durmasıyla derinleşti. 2023’ten bu yana devre dışı kalan hatta ilişkin tazminat kararı, diplomatik gerilimi uluslararası mahkemelere taşıdı. Ankara ise yeni bir enerji mutabakatı önererek krizi çözmeyi hedefliyor.
Tahkim kararı: Türkiye'ye 1,4 milyar dolarlık ceza
Paris merkezli Uluslararası Tahkim Mahkemesi, Şubat 2023’te verdiği kararla Türkiye’nin Irak Anayasası’nı ve 1973 tarihli ikili boru hattı anlaşmasını ihlal ettiğine hükmetti. Gerekçe olarak, Türkiye’nin Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) ile merkezi hükümeti devre dışı bırakarak doğrudan petrol ticareti yapması gösterildi.
Enerji uzmanı Necdet Pamir, “Petrol ihracı yalnızca Irak merkezi hükümetinin yetkisindeydi. Türkiye, bu ilkeyi göz ardı etti” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin savunması ve iptal başvurusu
Türkiye kararı kesin kabul etmiyor. İletişim Başkanlığı, Paris’te kararın iptali için dava açıldığını ve ABD’de görülen tenfiz davasının sürdüğünü açıkladı. Henüz bir ödeme yapılmadı ancak Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Kurulu’nun onayladığı karar, uygulamaya açık durumda.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz’ın kamuoyuna sunduğu belgelerde tazminat kararının kesinleştiği iddia edilmişti. Hükümet ise sürecin tamamlanmadığını vurguluyor.
Türkiye anlaşmadan çekiliyor, yeni bir çerçeve öneriyor
27 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Türkiye, 2026’da süresi dolacak olan 50 yıllık anlaşmadan çekileceğini ilan etti. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Kerkük-Ceyhan hattının yeniden açılması için Irak’la daha kapsamlı bir anlaşma yapılmasını teklif ettiklerini duyurdu:
“Boru hattının tam kapasiteyle işletilmesini sağlayacak yeni bir mekanizma öneriyoruz. Ayrıca hattın Irak’ın güneyine kadar uzatılmasıyla daha sürdürülebilir bir sistem kurulabilir.”
Irak’tan yeni rota: Türkiye'yi by-pass planı mı?
Irak ise Türkiye'yi devre dışı bırakacak Kerkük-Baniyas Boru Hattı'nı yeniden canlandırmayı gündemine aldı. Bu alternatif hattın Suriye üzerinden Doğu Akdeniz’e bağlanması planlanıyor.
Pamir’e göre bu adım, Türkiye’ye karşı siyasi baskı unsuru:
“Irak, Türkiye’yi alternatif dışı bırakma kartını açıkça masaya sürdü. Diplomasi zayıfladıkça enerji diplomasisi de yara alıyor.”
Enerji krizinin gölgesinde ikinci bir tahkim davası yolda
Enerji uzmanlarına göre Türkiye’nin karşı karşıya kalabileceği ikinci bir tahkim cezası daha gündemde. 2018 sonrası dönemi kapsayacak bu kararın da 2 milyar dolara yakın bir tazminat doğurabileceği belirtiliyor.
Bu gelişmeler, yalnızca enerji politikalarının değil, diplomatik ilişkilerin ve anayasal yükümlülüklerin de tekrar gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Etiketler:
#Irak #Türkiye #EnerjiKrizi #Tahkim #Petrol #Ceyhan #Bayraktar #KBY
