Erdoğan’dan belediyelere yeni sistem: Muhalefetten kayyum tepkisi
Erdoğan’ın belediyeler için işaret ettiği "yeni sistem", bütçe ve imar yetkilerinin merkeze alınmasını öngörürken muhalefet bunu "yeni kayyum" olarak niteledi.
Yerel Gündem 
Ahmet Taş | Yerel Gündem
ANKARA, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yerel yönetimlerin yetki alanlarını yeniden tanımlayacak "yeni sistem" çıkışı, belediyelerin mali ve idari özerkliğine yönelik merkezi denetimin artırılacağı tartışmalarını beraberinde getirdi.
Nüfusun büyük çoğunluğunun muhalefet belediyeleri tarafından yönetildiği bir dönemde gündeme gelen düzenleme taslağı, bütçe yönetiminden imar planlarına kadar geniş bir alanda yetkinin merkezi idareye kaydırılmasını öngörüyor. Muhalefet kanadı ise bu hamleyi, "seçimle kazanılamayan belediyelerin yetkilerinin kısıtlanması" ve "yeni bir kayyum modeli" olarak nitelendiriyor.
Bütçeye valilik onayı şartı
Kulislerde konuşulan ve DW Türkçe’nin aktardığı taslağa göre, düzenlemenin en dikkat çekici ayağını belediye bütçelerinin valilikler tarafından denetlenmesi oluşturuyor. Özellikle konser ve benzeri yüksek maliyetli organizasyonlar için valiliklerden ön onay alınması şartının getirilmesi planlanıyor.
Hükümet kaynakları bu adımı "kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve israfın önlenmesi" olarak savunurken, yerel yöneticiler bu durumu belediyelerin mali özerkliğine doğrudan bir müdahale olarak değerlendiriyor.
Sosyal yardımlarda bakanlık izni
Yeni sistem planlamasında, belediyelerin toplumla en doğrudan temas kurduğu "sosyal belediyecilik" faaliyetlerine de sınırlama getirilmesi hedefleniyor. Belediyelerin sosyal yardım projeleri yürütmesi ve yeni kreşler açabilmesi için ilgili bakanlıklardan onay alması şartı üzerinde çalışılıyor. Bu hamle, yerel yönetimlerin sosyal politika üretme hızının ve kapasitesinin merkezi yönetimin inisiyatifine bırakılması anlamına geliyor.
İmar yetkisinde kurul modeli
Düzenlemenin şehirlerin geleceğini en çok etkileyecek maddesi ise imar yetkilerine ilişkin. Hazırlanan taslağa göre; içerisinde kaymakam, vali ve bakanlık temsilcilerinin yer alacağı özel bir kurulun oluşturulması öngörülüyor. Bu modelin hayata geçmesi durumunda, belediyeler en küçük bir imar değişikliği işlemi için bile seçilmiş meclisleri yerine, atanmış bürokratlardan oluşan bu kuruldan onay almak zorunda kalacak.
Muhalefetten ‘yeni kayyum’ çıkışı
AK Parti yetkilileri, belediyelerin siyasi polemikler veya popülist harcamalar yerine yalnızca altyapı, ulaşım, su ve temizlik gibi temel kentsel hizmetlere odaklanması gerektiğini savunuyor.
Buna karşılık muhalefet cephesi, iktidarın yerel seçimlerde kaybettiği belediyelerde, seçilmiş başkanların yetkilerini fiilen elinden alarak atanmış kurullara devretmeye çalıştığını savunuyor. Düzenleme, muhalefet tarafından "örtülü bir kayyum modeli" ve halkın iradesine yönelik bir engel olarak eleştiriliyor.
