Öcalan’dan Komünalist Yoldaşlık Vurgusu: Videolu Mesajda Hangi İdeolojilere Atıf Yapıldı?
Abdullah Öcalan'ın videolu mesajında geçen “komünalist yoldaşlık” vurgusu, ideolojik dönüşümünü ve PKK'nın yeni yönelimlerini gündeme taşıdı. Murray Bookchin etkisi ve Soner Yalçın’ın değerlendirmeleriyle ayrıntılı analiz.
Yerel Gündem 
Öcalan’dan “Komünalist Yoldaşlık” Vurgusu: Videolu Mesajda Hangi İdeolojilere Atıf Yapıldı?
YEREL GÜNDEM / ANKARA
PKK terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan, 11 Temmuz’da Irak’ın Süleymaniye kentinde yapılması planlanan sözde silah bırakma töreni öncesi bir video mesaj yayınladı. Yaklaşık 7 dakika süren videoda, dikkat çeken kavramlardan biri “komünalist yoldaşlık hareketi” oldu. Öcalan’ın bu ifadesi, ideolojik evrimini ve örgütün yönelimindeki değişimi yeniden gündeme taşıdı.
“Silahın Değil, Siyasetin Gücüne İnanıyorum”
Videoya “Komünalist yoldaşlık hareketimizin geldiği aşamayı” diyerek başlayan Öcalan, “Silahın değil, siyasetin ve toplumsal barışın gücüne inanıyorum. Sizi de bu ilkeyi hayata geçirmeye çağırıyorum,” diyerek örgüte dolaylı olarak silah bırakma çağrısı yaptı. Açıklama, silahlı mücadelenin sona erdirilmesi yönünde bir ideolojik dönüşüm mesajı olarak yorumlandı.
“Komünalist” Ne Anlama Geliyor?
“Komünalist” kavramı, merkezi otoriteye karşı küçük, özyönetimli, eşitlik temelli topluluklar (komünler) savunusuna dayanıyor. Öcalan’ın kullandığı bu ideoloji, anarşizm, sosyalizm ve özellikle Murray Bookchin’in geliştirdiği liberter komünalizm düşüncesiyle doğrudan ilişkilidir. Bookchin’in “özgürlükçü belediyecilik”, “ekolojik toplum” ve “demokratik konfederalizm” yaklaşımları, Öcalan’ın 2000’li yıllardan itibaren örgüt programına dahil ettiği fikirler arasında yer alıyor.
Soner Yalçın: “PKK Marksizmi Terk Etti, Bookchin’e Yöneldi”
Gazeteci-yazar Soner Yalçın, Öcalan’ın ideolojik dönüşümünü yıllardır yazılarına konu ediyor. 4 Mart 2025 tarihli yazısında Öcalan’ın “Reel sosyalizm” eleştirisini değerlendirirken, PKK’nın kuruluş yıllarındaki Maoist çizgiden uzaklaştığını vurguladı. “Marks ve Lenin terk edildi. Yerine Bookchin’den ilham alınan; ‘sosyal ekoloji’, ‘komünalizm’, ‘özgürlükçü belediyecilik’, ‘çok kültürlülük’ ve ‘kanton’ yapılar geldi” dedi.
“Gerçek Sol Nerede?” Tartışması: Sosyalist Kanat Sessiz
Öcalan’ın mesajında sosyalizme yönelik dolaylı eleştiriler barındıran “reel sosyalizm” göndermeleri, Türkiye’deki sosyalist çevrelerde de tartışma yarattı. Yalçın’a göre, PKK içindeki bazı bileşenler hala sosyalist retoriği sürdürse de Öcalan bu çizgiyi çok önce terk etti. Ancak bu çevrelerden Öcalan’ın açıklamalarına bir tepki gelmemesi, “sessiz onay” olarak yorumlandı.
“Yeşil Sol” ve Ekoloji Vurgusu
PKK’nın ve HDP’nin ideolojik tabanındaki dönüşüm sadece sosyalizmden uzaklaşma değil, aynı zamanda çevreci dilin artması olarak da yorumlanıyor. Yalçın’ın 16 Mart 2023 tarihli yazısında belirttiği üzere, HDP’nin yedek partisi Yeşil Sol Parti’nin arkasında da bu “ekolojik, komünalist, konfederalist” anlayış yer alıyor. Öcalan’ın “komünalist” vurgusunun bu politik hattı güçlendirmek için kurgulandığı ifade ediliyor.
“PKK Çevreci Oldu” Söylemi: Gerçek mi, Siyasi Strateji mi?
Öcalan’ın 2010 sonrası söylemlerinde sıkça yer alan “ekoloji”, “doğa hakları” ve “kadın özgürlüğü” gibi kavramlar, bir ideolojik dönüşüm göstergesi mi yoksa taktiksel bir araç mı sorusu halen güncelliğini koruyor. “Özgürlüğün Ekolojisi” kitabı üzerinden Bookchin’e duyduğu hayranlık, PKK'nın çevreci görünme çabasının ideolojik temeli olarak sunuluyor.
Soner Yalçın’dan Eleştiri: “Emperyalizmin Himayesinde Komünalizm Olmaz”
Soner Yalçın’ın 16 Şubat 2018 tarihli “Geldikleri Yere Bak” başlıklı yazısında Öcalan’ın dönüşümü sert bir dille eleştiriliyor:
“Emperyalizm çağı bitti diyorlar. Oysa ExxonMobil Karadeniz’de doğalgaz arıyor, Suriye’yi bölüyor. Emperyalizmin himayesinde çevreci konfederalizm kurulamaz!”
Yalçın’a göre, Bookchin hayranlığı sadece bir kurgu; gerçekte ise büyük güçlerin sahada stratejik araç olarak kullandığı bir aparattan ibaret.
Etiketler:
#Öcalan #Komünalist #PKK #Bookchin #DemokratikKonfederalizm #SosyalEkoloji #SonerYalçın #YerelGündem
