İran füzeleri Avrupa'ya ulaşabilir mi: Diego Garcia alarmı
İran'ın Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia üssüne fırlattığı balistik füzeler, Avrupa başkentlerinin hedef menzilinde olup olmadığı tartışmasını başlattı.
Yerel Gündem 
Ahmet Taş | Yerel Gündem
ANKARA, TÜRKİYE — İran'ın Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia adasında bulunan İngiliz-Amerikan ortak askeri üssüne uzun menzilli balistik füzeler fırlatması, savaşın boyutunu ve Avrupa'ya yönelik olası tehditleri yeniden gündeme taşıdı.
Hedeflenen noktaları vuramasa da yaklaşık 3 bin 800 kilometre uzaklıktaki bir hedefin seçilmesi, Tahran'ın daha önce kendi koyduğu 2 bin kilometrelik menzil sınırını aştığını gösteriyor. İsrail ordusu Berlin, Paris ve Roma'nın artık doğrudan tehdit altında olduğunu savunurken, uluslararası uzmanlar bu adımın bölgesel güvenlik dinamiklerini değiştirecek bir caydırıcılık mesajı olabileceği konusunda uyarıyor.
Diego Garcia saldırısı ve menzil tartışması
Aktarılan bilgilere göre, fırlatılan füzelerden biri havada etkisiz hale gelirken, diğeri bir ABD savaş gemisi tarafından engellendi. Olayın hedefine ulaşamamasına rağmen, füzelerin kat ettiği mesafe Batılı ülkelerde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Saldırının ardından bir değerlendirme yapan İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, şu ifadeleri kullandı:
"İran, 4 bin kilometre menzilli iki aşamalı kıtalararası balistik füze fırlattı. Füzelerin İsrail'i vurması amaçlanmamıştı. Etki alanları Avrupa başkentlerine kadar uzanıyor. Berlin, Paris ve Roma doğrudan tehdit altında."
Emekli İngiliz General Richard Barrons da yaptığı açıklamada, İran'ın füze stokunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Daha önce İran füzelerinin menzilinin 2 bin kilometre olduğunu düşünüyorduk, oysa Diego'ya atılan füzenin menzili 3 bin 800 kilometre" değerlendirmesinde bulundu.
"2 bin kilometre sınırı" aşıldı
İran, uzun süredir balistik füze programında kendi koyduğu 2 bin kilometrelik bir menzil sınırına sadık kaldığını savunuyordu. Bu sınır, İran füzelerinin menzilinde İsrail'in bulunduğu ancak Avrupa'nın yer almadığı anlamına geliyordu. Eski dini lider Ali Hamaney, 2021 yılında yaptığı bir konuşmada bu sınırın teknik yetersizliklerden değil, tamamen siyasi bir tercih olduğunu belirtmişti.
Tahran yönetiminin temel amacının İsrail'e yönelik tehdidi canlı tutarken Avrupa'yı kışkırtmamak olduğu düşünülüyordu. Ancak geçtiğimiz eylül ayında İranlı bir milletvekilinin devlet televizyonunda Devrim Muhafızları'nın kıtalararası balistik füze denemesini başarıyla gerçekleştirdiğini duyurması, bu sınırın çoktan esnetilmiş olabileceğine işaret ediyordu.
Uzman görüşü: Avrupa gerçekten hedefte mi?
İsrail'in Avrupa'ya yönelik sert uyarılarına rağmen, birçok Batılı yetkili ve uzman durumun panik yaratacak boyutta olmadığını düşünüyor. İngiltere kabinesinden Steve Reed, İran'ın İngiltere'yi hedef aldığına dair somut bir değerlendirme bulunmadığını ifade etti.
Londra merkezli düşünce kuruluşu RUSI'nin eski genel müdürü Dr. Karin von Hippel ise İranlıların 10 bin kilometre menzile sahip füzeler geliştirdiğini ancak bunların henüz tam faaliyette görülmediğini aktardı. Tel Aviv merkezli Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nden eski İsrail askeri istihbarat subayı Danny Citrinowicz de saldırının Londra veya Paris'i vurma niyetinden ziyade, Tahran'ın caydırıcılık kapasitesini artırma amacı taşıdığını belirtti.
İsrail'in stratejisine eleştiri
İsrail'in fırlatılan füzeleri gerekçe göstererek Avrupa'yı açıkça uyarması, bazı askeri uzmanlar tarafından stratejik bir manevra olarak yorumlanıyor. Eski NATO Avrupa Komutan Yardımcısı General Richard Shirreff, İsrail'in savaşın alanını genişleterek ABD ve diğer Batılı ülkeleri çatışmaya doğrudan dahil etmeye çalıştığını öne sürdü. Shirreff, net bir stratejisi olmayan bu adımlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.
