Türkiye'nin enerji hamlesi: Beylikova'da toryum ve NTE hedefi
Türkiye, Berat Albayrak’ın temellerini attığı enerji politikasıyla Beylikova'daki 694 milyon tonluk NTE rezervini ve toryum potansiyelini ekonomiye kazandırıyor.
Yerel Gündem 
AHMET TAŞ / YEREL GÜNDEM
ANKARA, TÜRKİYE — Türkiye, Eskişehir Beylikova'da keşfedilen 694 milyon tonluk nadir toprak elementi (NTE) rezervi ve stratejik toryum hedefleriyle nükleer ve ileri teknoloji alanında enerji bağımsızlığı yolunda kritik adımlar atıyor.
Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak döneminde hazırlanan "milli enerji ve maden politikası" kapsamında çıkarılan maden haritası, Türkiye'nin yer altı zenginliklerini jeopolitik bir güce dönüştürüyor. Beylikova'daki keşif, Türkiye'yi Çin'den sonra dünyanın en büyük ikinci NTE rezervine sahip ülkesi konumuna yükseltti.
Endüstriyel tesis için geri sayım başladı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, bölgedeki kaynakların ekonomiye kazandırılması için yürütülen hummalı çalışmaları paylaştı. 2023 yılında devreye alınan pilot tesisin ardından, yıllık 570 bin ton cevher işleme kapasitesine sahip olacak devasa bir endüstriyel tesisin hazırlıkları sürüyor. Bakan Bayraktar, tesisin projelendirme aşamasının bu yıl (2026) tamamlanacağını ve yapımına 2027 yılında başlanacağını duyurdu.
Türkiye'nin bu teknolojiye sahip olması için dünyada lider konumda olan Çin ile görüşmelerin devam ettiği belirtiliyor. Pilot tesis şu an yıllık bin iki yüz ton kapasite ile çalışırken, asıl hedef bu kapasiteyi küresel rekabet seviyesine çıkarmak.
Toryum: Yerli nükleer yakıtın anahtarı
Beylikova projesinin en stratejik ayaklarından birini toryum üretimi oluşturuyor. Doğada uranyuma göre dört kat daha fazla bulunan toryum, yeni nesil nükleer reaktörler için "çevre dostu" bir yakıt adayı olarak kabul ediliyor. Bakan Bayraktar, "Bu teknolojiyi kullansak yakıtımızı kendimiz sağlamış olacağız" diyerek bu elementin enerji güvenliği açısından önemini vurguladı.
Toryum teknolojisi üzerinde TENMAK, üniversiteler ve Danimarkalı yatırımcı bir firma ile ortak çalışmalar yürütülüyor. Dünyada henüz ticari olarak yaygınlaşmış bir toryum reaktörü bulunmasa da Türkiye, sahip olduğu rezervle bu alandaki öncü ülkelerden biri olmayı hedefliyor.
Nadir toprak elementlerinin kullanım alanları
"Yeni petrol" olarak adlandırılan 17 farklı element grubundan oluşan NTE'ler, modern dünyanın vazgeçilmez ham maddeleri arasında yer alıyor:
-
Savunma Sanayi: Radarlar ve yüksek güçlü mıknatıslar.
-
Teknoloji: Akıllı telefonlar, uçak motorları ve elektrikli araçlar.
-
Sağlık: MR cihazları ve tıbbi görüntüleme sistemleri.
-
Yenilenebilir Enerji: Rüzgar türbinleri ve LED aydınlatma teknolojileri.
